Dobrze zaprojektowany katalog produktowy nie zaczyna się od wyboru fontu, kolorów ani układu okładki. Zaczyna się znacznie wcześniej – od uporządkowania oferty, określenia odbiorcy i zaplanowania informacji, których klient potrzebuje, aby znaleźć, porównać i wybrać odpowiedni produkt. Im większa oferta, tym ważniejsze staje się dobre przygotowanie katalogu jeszcze przed rozpoczęciem projektu graficznego. Pozwala ono skrócić czas realizacji, ograniczyć liczbę poprawek i uniknąć sytuacji, w której pod koniec pracy trzeba przebudowywać kilkadziesiąt stron publikacji.
Jak więc przygotować katalog produktowy, który będzie czytelny, funkcjonalny i dobrze przygotowany do druku lub publikacji jako PDF?
Zacznij od celu, a nie od projektu graficznego
Pierwsze pytanie powinno brzmieć: do czego katalog ma służyć?
Inaczej projektuje się katalog, który handlowiec zabiera na spotkanie z klientem, inaczej katalog techniczny zawierający setki produktów i parametrów, a jeszcze inaczej publikację przygotowywaną na targi lub premierę nowej kolekcji.
Warto określić również, kto będzie jego odbiorcą. Klient indywidualny zwykle potrzebuje inspiracji, zdjęć, najważniejszych korzyści i prostego sposobu wyboru produktu. Architekt, instalator, dystrybutor czy dział zakupów będzie częściej szukał symbolu produktu, wymiarów, wariantów, parametrów technicznych albo tabeli porównawczej.
To bardzo ważne rozróżnienie. Katalog produktowy jest przede wszystkim narzędziem informacji i sprzedaży, a dopiero później projektem graficznym.
Zaplanuj architekturę katalogu
Zanim powstanie pierwszy layout, dobrze jest rozpisać całą publikację.
Najczęściej katalog składa się z okładki, krótkiego przedstawienia marki, spisu treści, kategorii produktowych, stron produktów, informacji technicznych, dodatkowych materiałów oraz danych kontaktowych. Nie oznacza to jednak, że każdy katalog musi mieć taką samą strukturę. Najlepsza kolejność informacji powinna wynikać ze sposobu, w jaki klient szuka produktu. Czasami naturalnym podziałem będą kolekcje, czasami zastosowanie, innym razem parametry techniczne, branża albo rodzaj produktu. Dobra struktura powinna pozwolić użytkownikowi odpowiedzieć na trzy pytania:
Gdzie jestem? Co tutaj znajdę? Jak szybko dotrę do produktu, którego szukam?
Przy większych publikacjach szczególnie ważne stają się spis treści, oznaczenia działów, numeracja stron, konsekwentne nazewnictwo kategorii oraz czytelne elementy nawigacyjne.
Przygotuj dane produktowe przed rozpoczęciem składu
To jeden z etapów, który najczęściej jest niedoceniany.
Jeżeli katalog obejmuje kilkadziesiąt lub kilkaset produktów, informacje nie powinny trafiać do grafika w kilkunastu mailach, dokumentach Word, plikach PDF i folderach z przypadkowo nazwanymi zdjęciami. Najlepiej przygotować jedno uporządkowane źródło danych, na przykład arkusz Excel.
Każdy produkt może mieć przypisane stałe pola:
- nazwę produktu,
- symbol lub SKU,
- kategorię,
- krótki opis,
- najważniejsze cechy,
- wymiary,
- warianty i kolory,
- parametry techniczne,
- cenę – jeśli ma pojawić się w katalogu,
- nazwę odpowiadającego mu pliku zdjęciowego.
Tak przygotowane dane bardzo ułatwiają projektowanie katalogu, ograniczają ryzyko pomyłek i pozwalają później sprawniej przeprowadzić kolejną aktualizację.
Przy dużych publikacjach dobrze zorganizowana baza produktów potrafi zaoszczędzić więcej czasu niż jakakolwiek późniejsza optymalizacja samego składu.
Ustal hierarchię informacji na stronie produktu
Nie każda informacja powinna mieć taką samą wagę.
Czytelnik najpierw powinien zauważyć produkt i jego nazwę, następnie najważniejsze korzyści lub cechy, a dopiero później przechodzić do szczegółowych danych. Dlatego jeszcze przed rozpoczęciem projektowania warto określić, co na stronie produktu jest informacją pierwszego, drugiego i trzeciego poziomu.
Dobry layout nie polega na równym rozmieszczeniu wszystkich elementów. Polega na stworzeniu czytelnej hierarchii. Nazwa produktu może być wyraźna i łatwa do znalezienia. Parametry techniczne powinny być uporządkowane i porównywalne. Informacje dodatkowe mogą być wizualnie spokojniejsze. Elementy powtarzające się na wielu stronach powinny zawsze znajdować się w podobnym miejscu. Dzięki temu po obejrzeniu kilku stron użytkownik zaczyna intuicyjnie rozumieć konstrukcję całego katalogu.
Nie projektuj każdej strony od początku
Przy większym katalogu kluczowe znaczenie ma system layoutów.
Zamiast projektować każdą stronę oddzielnie, warto stworzyć kilka podstawowych typów stron:
- otwarcie działu,
- stronę wizerunkową,
- stronę pojedynczego produktu,
- grupę produktów,
- tabelę techniczną,
- stronę porównawczą.
Na tej podstawie powstaje siatka, style tekstowe i zestaw zasad, które można konsekwentnie stosować w całej publikacji. Taki sposób pracy daje dwie korzyści. Po pierwsze katalog wygląda spójnie. Po drugie jego późniejsza aktualizacja jest znacznie prostsza. To szczególnie istotne w przypadku katalogów przygotowywanych co rok lub kilka razy w roku, gdy produkty są dodawane, usuwane albo zmieniają się ich parametry.
Zdjęcia produktowe trzeba zaplanować równie dokładnie jak tekst
Zdjęcia mają ogromny wpływ na odbiór katalogu. Problem pojawia się wtedy, gdy dopiero podczas składu okazuje się, że część produktów sfotografowano na białym tle, część w aranżacji, zdjęcia mają różne proporcje albo niektóre materiały są zbyt małe do wykorzystania w druku.
Dlatego warto wcześniej ustalić sposób prezentacji produktów.
- Czy wszystkie zdjęcia będą wycinane z tła?
- Czy produkty mają być pokazywane w aranżacjach?
- Czy potrzebne są zdjęcia detali?
- Czy wszystkie fotografie powinny mieć podobny kąt i skalę?
W katalogach technicznych często dobrze sprawdza się połączenie fotografii produktu z rysunkiem, wymiarami lub schematem. W katalogach bardziej wizerunkowych większą rolę mogą odgrywać zdjęcia aranżacyjne.
Najważniejsza jest konsekwencja.
Format katalogu powinien wynikać ze sposobu jego używania
A4 jest popularne, ale nie zawsze najlepsze. Jeśli katalog będzie często przewożony przez przedstawicieli handlowych, mniejszy format może być wygodniejszy. Jeśli kluczową rolę odgrywają duże fotografie lub rozbudowane tabele, większy format może poprawić czytelność.
Warto od razu zdecydować również, czy publikacja będzie drukowana, udostępniana jako PDF, czy ma funkcjonować w obu formach. To wpływa nie tylko na format, ale również na sam projekt. W katalogu przeznaczonym do druku trzeba brać pod uwagę sposób oprawy, marginesy, grzbiet, spady i technologię produkcji. W wersji cyfrowej przydatne mogą być natomiast aktywne linki, klikalny spis treści, zakładki czy odnośniki prowadzące bezpośrednio do produktów na stronie internetowej.
Jedna publikacja może obsługiwać oba kanały, ale warto zaplanować to już na początku.
Liczbę stron i oprawę ustal przed zakończeniem projektu
Liczba stron wpływa na koszt druku, rodzaj oprawy i konstrukcję publikacji.
Przy katalogach szytych zeszytowo liczba stron wynika z konstrukcji arkuszy i najczęściej musi być podzielna przez cztery. Przy większej objętości można zastosować między innymi klejenie lub inne sposoby oprawy. Nie warto podejmować tej decyzji dopiero po zaprojektowaniu katalogu. Jeżeli publikacja będzie drukowana, dobrze możliwie wcześnie skonsultować format, liczbę stron, papier i oprawę z drukarnią albo grafikiem odpowiedzialnym za przygotowanie produkcyjne. Czasami niewielka zmiana formatu lub objętości pozwala znacząco ograniczyć koszty bez pogorszenia jakości katalogu.
Papier i uszlachetnienia powinny wspierać charakter marki
Papier nie jest wyłącznie technicznym nośnikiem projektu.
Inaczej odbieramy katalog wydrukowany na lekkim papierze powlekanym, inaczej publikację na grubym papierze niepowlekanym, a jeszcze inaczej katalog z lakierem wybiórczym, tłoczeniem lub folią na okładce. Nie oznacza to, że katalog musi być drogi. Najlepszy efekt daje dopasowanie materiału do marki, produktu i sposobu dystrybucji. W przypadku dużego nakładu katalogu technicznego priorytetem może być trwałość i ekonomia. W publikacji prezentującej produkty premium większe znaczenie może mieć jakość papieru, odwzorowanie fotografii czy sposób wykończenia okładki.
Projekt graficzny i technologia druku powinny być planowane razem.
Przygotowanie katalogu do druku to osobny etap pracy
Gotowy wizualnie projekt nie jest jeszcze gotowym materiałem produkcyjnym.
Przed przekazaniem pliku do drukarni trzeba sprawdzić między innymi:
- spady,
- marginesy bezpieczeństwa,
- rozdzielczość zdjęć,
- przestrzeń barwną i profile kolorystyczne,
- fonty,
- linki do grafik,
- poprawność wszystkich stron.
W profesjonalnym składzie wykonywany jest również preflight, czyli techniczna kontrola dokumentu przed eksportem. Dopiero po sprawdzeniu publikacji przygotowuje się odpowiedni plik PDF zgodny ze specyfikacją konkretnej drukarni. W zależności od technologii produkcji może to być na przykład PDF/X-4 z odpowiednim profilem kolorystycznym i ustawieniami spadów.
Nie warto zakładać jednej uniwersalnej konfiguracji eksportu. Ostateczne parametry zawsze powinny odpowiadać wymaganiom drukarni, która będzie realizowała produkcję.
Zanim katalog trafi do druku, zrób korektę
Przy kilkudziesięciu stronach łatwo przeoczyć literówkę. Przy kilkuset produktach jeszcze łatwiej pomylić zdjęcie, symbol, wymiar albo cenę.
Dlatego korekta katalogu powinna obejmować nie tylko język, ale również dane produktowe. Dobrą praktyką jest wygenerowanie kompletnego pliku kontrolnego i przekazanie go osobom odpowiedzialnym za ofertę. W przypadku rozbudowanych katalogów warto prowadzić poprawki według określonego systemu, zamiast zbierać je w wielu osobnych mailach. Przed drukiem można również wykonać proof wybranych stron, szczególnie jeśli istotne jest precyzyjne odwzorowanie kolorów produktów lub identyfikacji marki.
Najczęstsze błędy przy przygotowaniu katalogu produktowego
Najwięcej problemów nie wynika zwykle z samego projektowania, lecz z rozpoczęcia pracy bez kompletnych materiałów i ustalonego procesu.
Najczęściej spotykam się z takimi sytuacjami:
- projektowanie katalogu przed ustaleniem jego struktury i docelowej liczby stron,
- dostarczanie danych produktowych z wielu niespójnych źródeł,
- zmienianie opisów i parametrów już podczas zaawansowanego składu,
- brak spójnego systemu nazw zdjęć i produktów,
- zbyt słabe lub przypadkowe fotografie,
- brak hierarchii informacji na stronach,
- wybór formatu i oprawy dopiero po zakończeniu projektu,
- traktowanie pliku do druku jak zwykłego PDF-a,
- brak finalnej korekty danych produktowych.
Większości tych problemów można uniknąć jeszcze przed rozpoczęciem pracy graficznej.
Co przygotować przed przekazaniem katalogu grafikowi?
Dobry start projektu nie wymaga gotowego katalogu w Wordzie. Potrzebny jest przede wszystkim porządek.
Warto przygotować:
- strukturę działów i kategorii,
- listę produktów,
- komplet opisów i parametrów,
- zdjęcia w możliwie najlepszej jakości,
- aktualne logo i materiały identyfikacji wizualnej,
- przykłady publikacji pokazujące oczekiwany kierunek,
- informację o planowanym nakładzie i sposobie dystrybucji.
Jeżeli część tych elementów jeszcze nie istnieje, również warto omówić to z grafikiem przed rozpoczęciem składu.
Dzięki temu można zaplanować nie tylko wygląd katalogu, ale również cały proces jego powstawania.
Dobry katalog jest systemem, nie zbiorem ładnych stron
Najlepszy katalog produktowy łączy trzy rzeczy: dobrze uporządkowaną informację, spójny projekt graficzny i poprawne przygotowanie techniczne.
Powinien pomagać klientowi szybko zrozumieć ofertę, znaleźć odpowiedni produkt i porównać go z innymi. Jednocześnie musi być na tyle elastyczny, aby można go było aktualizować wraz ze zmianą asortymentu. Dlatego przy projektowaniu katalogu warto myśleć nie o pojedynczych stronach, ale o całym systemie publikacji. Jeżeli planujesz nowy katalog produktowy lub chcesz uporządkować istniejącą publikację, mogę pomóc na całym etapie realizacji: od zaplanowania struktury i layoutu, przez skład DTP, opracowanie tabel i materiałów graficznych, aż po przygotowanie finalnych plików do drukarni oraz wersji PDF do wykorzystania online.
Dobrze przygotowany katalog nie tylko prezentuje produkty. Ułatwia ich wybór i wspiera sprzedaż.
